HABERLER
SİTE İÇİ ARAMA
ÜYE GİRİŞİ
İş Uğraşı Değerlendirmesi
1. Postür
2. Tonusun ve NEH’lerinin değerlendirilmesi
3. Duyu – algı bütünleşmesi
4. El becerilerinin değerlendirilmesi
5. GYA’nın ve Kendine Bakım Aktiviteleri
1. Postür : Her eklem tek tek incelenir. Eklemlere göre en sık karşılaşılan problemler:
Omuz: CP’de omuzun addüksiyon ve internal rotasyon kontraktürleri extremitenin duruşunda önemli problemlere neden olabilirler. Kapsüler yapıların zayıflığından dolayı sıklıkla, yumuşak doku serbestleşmesi göstermeyen fikse kontraktürler, omuz dengesizliği veya dislokasyon ile sonuçlanır.
Dirsek: Önemli dirsek flexion kontraktürleri ve el fonksiyonunun yeterliliği engelleyebilir. Kontraktürleri 600den fazla olduğunda, hareket esnasında daha da artarak fonksiyonları kısıtladığında cerrahi tedavi gerekli olabilir. En sık spastik hemiplejik hastalarda buna ihtiyaç duyulur.
Ön Kol: Pronosyon spastisitesi ve erken kontraktür yaygındır. Radius başının posterior subluksasyonu sıklıkla el bileği extansiyonunu da kısıtlayan fiks deformiteden sorumludur.
El Bileği / El: Flexar karpi ulnaris ve parmak flexörlerinin hafif flexion spastisitesi, el bileği zayıflığı veya yokluğu, parmakların şiddetli flexionu ve bileğin tam flexion yetersizliği görülebilir. (3).
2. NEH VE Tonusun Değerlendirilmesi
Omuz, dirsek önkolda hareket açıklıklarına bakılır. Elbileği ve parmak hareketlerinin ayrı ayrı ve beraber hareketleri incelenir.
Elde flexion kontraktürü Volkmann açısı ile ölçülür. Elbileği tam flexiona getirilir, parmaklar tam extonsiyonundayken elbileği de extransiyona getirilir. El bileğinin dorsal düzlemle yaptığı açı fleksör gerginliğin açısıdır. Bundan sonra spastisiteye neden olan adale grubunu belirlemek için proksimal interfalangeal (PIF) veya distal interfalangeal (DIF) eklemlere bakılır. Eğer yüzeyel fleksörler gerginse PİF’de eğer derin fleksörler spastikse DİF’te kısıtlılık gösterir.
Elde kavrama fonksiyonu ekstansör ve fleksör dengeye bağlıdır. Elbilek fleksörlerinin hakimiyeti ve parmak ekstansörlerinin zayıflığı nedeniyle hasta cisimleri kavramak için elbileğini fleksiyona olarak parmak fleksörlerini gevşetir. Bunu takiben elbileğiini ekstansiyona olarak cismi avucunda kitler. Ancak bu rahat ve kuvvetli bir tutuş değildir.
Eldeki bir diğer gerginlik ise intrinsik adalelerin spastisitesidir. Bu nedenle oluşan metokarpofalangeal (MKF) fleksiyon ile PİF ve DİF eklemdeki ekstansiyon kısıtlılıkları değerlendirilmelidir.
Başparmakta en sık görülen deformitelerin başında kortikal başparmak deformitesi gelir. Bunu değerlendirmek için dört önemli muayene bulgusuna bakılır. 1. Parmak arası açıklığı ölçümü, 2. Addüktör pollisis, fleksör pollisis brevis, fleksör pollisis tongus ve I.dorsal interosseoz adaledeki spatisite ve kontraktür. 3.Abduktör pollisis longus, ekstansör pollsis brevis ve ekstansör pollisis longusta kontraktür, 4. Baş parmak MKF ekleminde hipermobilite.
Tonus NEH sırasında değerlendirilir. 3. Spastisite Modifiye Ashworth skalasına göre skorlanır. Üst extremitede ençok el bileği ve parmak flexörleri, biceps brachialis, pronotörler spastiktir. Bununla birlikte omuz içrotatörleri ve addüktörlerinde de spastisite görülebilir.
3. Duyu – Algı Bütünleşmesi
1. Yüzeyel Duyu:
- Basınç : Kol ve elin değişik noktalarında test edilmelidir. Bunun için sadece parmak kullanılmalıdır.
- Hafif Dokunma : Pamukla test edilir. İki pamuk parçası bilateral olarak kolun ve elin değişik bölgelerine değdirilir. Hastaya hissettikleri sorulur. (Farklı mı hissediyor? Nerede daha fazla hissediyor vs...
- Dokunma Duyusu : Toplu iğne ile yapılabilir. Hastanın üst extremitesinde değişik yerlere toplu iğnenin sivri ve künt tarafları değdirilerek hissettikleri sorulur.
2. Isı :
00, 20C0 , 40C0 , 60C0’ lik su ile dolu farklı cam tüpler kullanılarak yaılabilir.
3. Algı Duyusu :
Ayres Duyu Bütünlüğü Testi kullanılabilir. (4)
Ayres, Duyu Bütünlüğü Testleri
A) Görsel Algılama
- Görsel Şekil Algılama
- Şekil – Zemin Algısı
- Uzayda Pozisyon
- Desen Kopye Etme
B) Somatoduyu Algılama
- Kinestesi
- El ile Şekil Algılama
- Parmak Tanımlama
- Çizim Grafik Algılama
- Çizim Grafik Algılama
- Dokunma Uyarısının Lokalizasyonu
- Çift Dokunma Uyarısının Algılaması
C) Motor Performans
- Bilateral Motor Koordinasyon (Proksimal Hareket)
- Ayakta Durma Dengesi (Gözler Açık)
- Ayakta Durma Dengesi (Gözler Kapalı)
- Motor Doğruluk (Sağ) Distal Hareket
- Motor Doğruluk (Sol) Distal Hareket
D) Diğer
- Vücudun Orta Hattını, Çaprazlama (Proksimal Hareket)
- Sağ – Sol Ayrımı
4. El Becerilerinin Değerlendirilmesi:
El Becerilerinin değerlendirilmesinde Minnesota, Purdue, Jebson Testi ve Dokuz Delikli Peg Testi kullanılır. Jebson Testi ve Dokuz Delikli Peg Testi tercih edilebilir.
Jebson Testi materyallerinin kolay bulunması ve GYA hakkında daha fazla bilgi vermesi bakımından avantajlı bir testtir.
Jebson Testi : * 5 sayfa çevirme (sn cinsinden puanlanır).
- 20 kelime yazma (sn cinsinden puanlanır).
- 2 para, 2 ataç, 2 gazoz kapağını masadan alıp bardağa koyma (sn cinsinden puanlanır).
- 4 küpü üst üste koyma (sn cinsinden puanlanır).
- Yemek yeme (5 objeyi tabaktan alıp diğer tabağa koyma), (sn cinsinden puanlanır).
9 Delikli Peg testinde: Dokuz tane küçük materyal (çivi gb.) bir yerden alınıp diğer taraftaki deliklere koyulur. Sağ el takma süresi, sağ el çıkarma süresi, sol el takma süresi, sol el çıkarma süresi kaydedilir. Bu sırada ençok palmar, lateral ve çengel kavrama kullanılır.
El değerlendirmesinde aynı zamanda kavramalara ve el kuvvetine bakılır.
5. GYA’nın ve Kendine Bakım Aktivitelerinin Değerlendirilmesi
CP’li çocuklarda weefim, PPEDİ puan formu ve fiziksel yetenek formu kullanılabilinir.
- Çocuktaki kognitif durum LOTCA (Loewenstein Occup. Therapy Cognitive Assesment) değerlendirilir.
- Hemiplejik CP’li çocuklar Eggers’e göre sınıflandırılabilir. Bu tedavi programının çizimine yön verecektir.
Devre 1 : Kol ve elde fonksiyon yok.
Devre 2a: Çok az kol fonksiyonu var, elde fonksiyon yok.
Devre 2b: Elde kavrama fonksiyonu var, kol hareketleri yok veya küçük kol fonksiyonları yapılabiliyor.
Devre 3 : Kol fonksiyonları ve parmaklarda kaba fleksiyon var.
Devre 4 : İnce motor fonksiyonlar yapılamıyor ve diadokokinezis kaybı var.
